W okresie odnowy ruchu związkowego na początku lat osiemdziesiątych, Przedstawiciele Zakładowych Organizacji Związkowych, działających w Zakładach Przemysłu Tytoniowego w Polsce, odczuwali silną potrzebę podjęcia działań integracyjnych dla wyłonienia reprezentacji ponadzakładowej. Inicjatywa ta podyktowana była determinacją utworzenia silnej organizacji, która reprezentowałaby wspólne interesy organizacji związkowych, ich członków wobec organów władzy i administracji państwowej oraz konsolidowałaby branżowe środowisko związkowe. W miesiącach kwiecień - listopad 1983 roku odbyły się spotkania inicjujące powstanie przyszłej Federacji. Na spotkaniu w Poznaniu z udziałem 52 przedstawicieli wszystkich organizacji związkowych, działających w branży tytoniowej, wyłoniono 13 osobowy Komitet Założycielski Federacji Związków Zawodowych Pracowników Przemysłu Tytoniowego w Polsce. Komitet uchwalił projekt Statutu Federacji i wystąpił do Rady Państwa PRL o zezwolenie na utworzenie organizacji o charakterze federacji. Po otrzymaniu pozytywnej decyzji Rady Państwa w grudniu 1983 roku Komitet Założycielski przystąpił do rejestracji Federacji w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie. Nastąpiło to w styczniu 1984 roku. Tym samym Federacja Związków Zawodowych Pracowników Przemysłu Tytoniowego uzyskała osobowość prawną i formalnie rozpoczęła działalność. W konsekwencji Komitet Założycielski jako tymczasowy organ Federacji rozpoczął przygotowania do I Zjazdu Federacji. Opracowano projekt Ordynacji Wyborczej Federacji i projekt zmian do Statutu opracowując jednocześnie program I Zjazdu. ​ Miejscem obrad Zjazdu wybrano miasto Kraków, w którym mieści się siedziba najstarszego w Polsce zakładu tytoniowego, działającego od 1876 roku.

W obradującym w dniach 27 - 28 marca 1984 roku Zjeździe Założycielskim udział wzięło 78 delegatów, po sześciu z każdej organizacji zakładowej. Reprezentowali oni 3651 związkowców zrzeszonych w trzynastu Zakładowych Organizacjach Związkowych. Powyższy sposób reprezentacji zapewnił wszystkim Zakładowym Organizacjom Związkowym jednakowy wpływ na decyzje podejmowane przez Zjazd, niezależnie od liczebności danej organizacji. Delegaci obradujący na Zjeździe uchwalili przyjęcie ordynacji wyborczej do władz Federacji oraz przegłosowali poprawki do Statutu. Ponadto Zjazd przyjął szereg dokumentów, w tym Ramowy Program Działania Federacji i Apel o Pokój Między Narodami. Zgodnie z przyjętą ordynacją dokonano wyboru pierwszych władz statutowych Federacji. Przewodniczącą Federacji została wybrana Krystyna Stasiak, Wiceprzewodniczącymi Julian Antoszek i Krzysztof Królikowski, sekretarzem Elżbieta Kudłaszyk i skarbnikiem Zofia Domańska, oraz 9 Członków Zarządu. Każda Zakładowa Organizacja Związkowa miała swojego przedstawiciela w Zarządzie Federacji. Zjazd wybrał również 5-cio osobową Komisję Rewizyjną, a funkcję Przewodniczącego powierzono Ryszardowi Mieczkowskiemu. W Programie Działania Federacji, delegaci wytyczyli kierunki dalszego działania, nakreślając zagadnienia problemowe. Ich realizację powierzono Zarządowi przy współpracy z powołanymi w tym celu zespołami roboczymi, wybranymi z przedstawicieli Zakładowych Organizacji Związkowych. Wśród problemów do rozwiązania Delegaci zgłosili:

• zabezpieczenie interesów ekonomicznych i socjalnych pracowników przemysłu tytoniowego,
• integrowanie i wspieranie działalności związkowej,
• reprezentowanie wspólnie uzgodnionego stanowiska związkowego w istotnych sprawach wobec władz państwowych, terytorialnych oraz pracodawców,
• uczestniczenie w pracach ustawodawczych zapisanych prawem do konsultacji ze Związkami Zawodowymi.

Dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania Federacji i realizacji zadań statutowych Zarząd powołał Biuro Federacji, które zajęło się sprawami administracyjnymi. Realizując uchwałę programową, podjętą przez Zjazd, Zarząd Federacji powołał w maju 1984 r. komisje problemowe:

• Komisję d/s warunków Pracy i BHP,
• Komisję d/s Prawa, Ochrony i Porady Prawnej,
• Komisję d/s Socjalnych, Ochrony Zdrowia i Wypoczynku,
• Komisję d/s Ekonomicznych i Analiz Społecznych,
• Komisję d/s Informacji i Propagandy.

Skład poszczególnych komisji problemowych stanowili przedstawiciele Zakładowych Organizacji Związkowych, którym przewodniczyli Członkowie Zarządu Federacji. Komisje te intensywnie zajęły się zagadnieniami przypisanymi do zakresu działania. Przyniosło to efekty w postaci statutowej aktywności Federacji wobec pracodawców i organów administracji państwowej, a także spopularyzowało ideę ruchu związkowego. Przełożyło się to na lawinowy przyrost członków Zakładowych Organizacji Związkowych (według stanu na 30 sierpnia 1986 r. liczba zrzeszonych członków aktywnych zawodowo wyniosła 6126 osób, a liczba związkowców wśród emerytów i rencistów urosła do 1369 osób). Do najważniejszego dorobku komisji problemowych należy zaliczyć:

1. dokonanie kompleksowej oceny warunków pracy w poszczególnych zakładach branży tytoniowej i w efekcie spowodowania poprawy opieki zdrowotnej załóg,
2. udział w konsultacjach rozwiązań prawnych przygotowywanych przez Rząd dla reformującej się gospodarki,
3. udzielanie pomocy prawnej Zakładowym Organizacjom Związkowym,
4. wypracowanie zasad przydziału skierowań sanatoryjnych i rozdzielnictwa tych skierowań,
5. inspirowanie rozwoju bazy wypoczynkowej, organizowanie form aktywnego wypoczynku,
6. udział w opracowaniu układów zbiorowych pracy,
7. inspirowanie i rozwijanie działalności gospodarczej przez Federację i Zakładowe Organizacje Związkowe. Federacja czynnie włączyła się w procesy integracyjne odradzającego się ruchu związkowego, uczestnicząc w pracach Kolegium Przewodniczących Ogólnopolskich Organizacji Związkowych. Przedstawiciele naszej Federacji zostali wybrani do władz powstającego Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.

W skład Rady OPZZ I Kadencji delegowany został Julian Antoszek. Krystyna Stasiak została członkiem Komisji Rewizyjnej OPZZ, a Marianowi Polechońskiemu powierzono pracę w Komisji d/s Nowelizacji Aktów Prawnych. Należy podkreślić, że Zarząd Federacji wiele uwagi poświęcił szkoleniu kadr związkowych, inspirując i organizując działalność szkoleniową w różnych formach organizacyjnych, współpracując między innymi z Wojewódzkim Ośrodkiem Szkolenia Związkowego w Łodzi. W celu wypracowania środków na działalność statutową Zarząd Federacji zdecydował o prowadzeniu przez Federację (począwszy od grudnia 1984 r.) własnej działalności gospodarczej, polegającej na sprzedaży papierosów niepełnowartościowych, z czasem działalność ta objęła również sprzedaż innych wyrobów tytoniowych. W okresie sprawozdawczym I Kadencji odbyły się 4 Sprawozdawcze Zjazdy Delegatów, kolejno w Radomiu, Lublinie, Warszawie i ponownie w Radomiu. W tym czasie nastąpiły zmiany organizacyjne. W wyniku połączenia się organizacji związkowych działających w Lubelskiej Wytwórni Tytoniu Przemysłowego, liczba członków Federacji zmniejszyła się do 12 Organizacji. W czerwcu 1986 r. do Federacji przystąpiła Zakładowa Organizacja Związkowa Pracowników Centralnego Laboratorium Przemysłu Tytoniowego w Krakowie. W efekcie tych zmian Federacja zrzeszała wszystkie zakładowe organizacje związkowe branży tytoniowej.

W trakcie trwania I Kadencji odbyły się dwa Zjazdy Sprawozdawczo-Wyborcze; pierwszy w dniach 29-30 października 1987 roku w Łodzi, na którym dokonano wyboru Zarządu Federacji zgodnie z przyjętą przez Zjazd znowelizowaną Ordynacją Wyborczą, dopuszczającą głosowanie jawne. Rejestrujący władze Federacji Sąd Wojewódzki w Warszawie zakwestionował legalność Zarządu wybranego w głosowaniu jawnym. Zaszła potrzeba powtórzenia wyborów. W dniu 22 kwietnia 1988 r. obradował Zjazd Wyborczy, który stosując się do zaleceń Sądu Rejestrowego wybrał Zarząd Federacji na II Kadencję w 14-osobowym składzie. Funkcję Przewodniczącej Federacji ponownie powierzono Krystynie Stasiak. Wiceprzewodniczącymi zostali wybrani: Krystyna Krochmalska i Krzysztof Królikowski, sekretarzem Witold Kasprzak i skarbnikiem Ryszard Mieczkowski. Funkcję Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej objął Roman Macheta. Działalność Federacji w II Kadencji upłynęła pod znakiem narastającego kryzysu gospodarczo - społecznego w kraju. Wzrastała liczba konfliktów pracowniczych w poszczególnych zakładach branży tytoniowej. Wychodząc naprzeciw potrzebom Zakładowych Organizacji Związkowych Federacja zapewniła stałą kwalifikowaną pomoc prawną. Efektywna pomoc była udzielana niezależnie od tego, czy problem dotyczył naruszenia interesów grupy pracowników, czy też miał charakter indywidualny. Federacja zdecydowanie zajmowała stanowisko działając jako nadrzędna Organizacja Związkowa w trybie określonym w Kodeksie Pracy. Ważnym aspektem działalności Federacji był udział w konsultacjach przy opracowywaniu nowelizacji Kodeksu Pracy. Zadowalający stan finansów Federacji pozwolił na finansową pomoc słabszym organizacjom zakładowym udzielając zarówno nieoprocentowanych pożyczek zwrotnych jak i bezzwrotnej pomocy finansowej. Ważnym elementem działalności Federacji były organizowane w okresie II Kadencji Spartakiady Sportowo-Rekreacyjne, w których uczestniczyli członkowie Zakładowych Organizacji Związkowych, jak również pracownicy niezrzeszeni. Oprócz czysto sportowej rywalizacji i satysfakcji z możliwości aktywnego wypoczynku, Spartakiady zapisały się pozytywnie w świadomości uczestników jako znakomite forum integracyjne pracujących w Zakładach Tytoniowych z całego kraju, dające możliwość zawarcia nowych znajomości i przyjaźni. W latach 1988 - 1991 odbyły siętrzy spartakiady, rozgrywając zawody w takich konkurencjach jak: siatkówka, koszykówka, piłka nożna, strzelanie, tenis stołowy, brydż i szachy. Podejmowane działania Federacji w tym okresie czasu znajdowały pozytywną ocenę Centrali Związkowej OPZZ, czego wyrazem jest wybór Przewodniczącej Krystyny Stasiak do składu Prezydium OPZZ. III Kadencji towarzyszyły liczne przemiany ustrojowe i gospodarcze zapoczątkowane w roku 1990 „porozumieniami sierpniowymi" i wdrażaniem „Planu Balcerowicza". Bezrobocie strukturalne, niepewność jutra, to zjawiska, które nie ominęły również branżowego ruchu związkowego. Przemysł Tytoniowy znalazł się w głównym nurcie przemian ustrojowych. Komercjalizacja, a następnie prywatyzacja Państwowych Przedsiębiorstw Przemysłu Tytoniowego stworzyła, odmienny od większości przedsiębiorstw nowy model naszych zakładów pracy, oparty o funkcjonowanie w ramach zasad wolnorynkowych. Udział w powyższym procesie silnych inwestorów strategicznych, w tym liderów na rynkach światowych, dopływ kapitałów oraz nowoczesne technologie spowodowały, że przed wieloma przedsiębiorstwami branży stworzyły się nowe możliwości rozwoju. Nowe czasy i nowe realia ekonomiczne przyniosły również nowe zagrożenia. Do najważniejszych problemów we wspomnianym okresie należy zaliczyć sprawę opracowania i negocjowania pakietów gwarancji pracowniczych i socjalnych, w którym to zagadnieniu Federacja starała się aktywnie uczestniczyć, działając na rzecz zrzeszonych w Federacji Zakładowych Organizacji Związkowych. Federacja włączyła się również aktywnie do prac legislacyjnych na forum Sejmu zabiegając - po konsultacji z Zakładowymi Organizacjami Związkowymi - o odrzucenie koncepcji Klubu Poselskiego PSL, przewidującej zrzeszenia, Przedsiębiorstw Przemysłu Tytoniowego w Państwowy Monopol Tytoniowy. W rezultacie przedmiotowy projekt odrzucono. W okresie III kadencji nastąpiły dalsze zmiany organizacyjne. Z Federacji ubyła Zakładowa Organizacja Związkowa przy Centralnym Laboratorium w Krakowie (ze względu na likwidację tego zakładu pracy). W listopadzie 1995 r. do Federacji przystąpiła Zakładowa Organizacja Związkowa z Zakładów Wytwórczych „Polski Tytoń" Spółka z o.o. w Poddębicach. Zarząd III Kadencji pracował w składzie: przewodnicząca Krystyna Stasiak, wiceprzewodniczący Julian Antoszek i Wojciech Drąg, sekretarz Marian Polechoński, skarbnik Zofia Abramowska. Skład Prezydium uzupełniało 9 Członków Zarządu. Obradujący w dniu 11 kwietnia 1997 r. w Augustowie Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy wybrał władze IV Kadencji w składzie: Przewodnicząca Federacji Krystyna Stasiak, Wiceprzewodniczący Maciej Skorliński i Elżbieta Kicińska Chrześćjan, Sekretarz Julian Antoszek i Skarbnik Teresa Kulik oraz 8 Członków Zarządu. Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej został wybrany Jerzy Warda. Zarząd w IV Kadencji stanął przed koniecznością rozwiązania problemu braku środków finansowych na działalność statutową Federacji. Sytuację pogorszyła konieczność rezygnacji z handlowej działalności gospodarczej, z uwagi na wysokie koszty i malejące przychody z tej działalności. Z uwagi na brak środków Federacja zmuszona była ograniczyć niektóre formy działalności statutowej, czy wręcz zaniechać działań w pewnych obszarach. W ostatnim okresie Zarząd Federacji skoncentrował się na lobbingu na forum Sejmu w zakresie przygotowywanych rozwiązań prawnych dotyczących całego Przemysłu Tytoniowego, w zakresie nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Usługi świadczone na rzecz podmiotów zainteresowanych określonymi rozwiązaniami normatywnymi pozwoliły Federacji przetrwać najtrudniejszy ekonomicznie okres i znaleźć nowe istotne pole aktywności statutowej. W dniu 27 maja 1999 roku odbył się w Radomiu Zjazd Sprawozdawczy Federacji, który określił potrzebę opracowania wspólnej strategii ruchu związkowego w przemyśle tytoniowym w Polsce, a także działań w kontekście szkolenia i doskonalenia kadr związkowych, rozwijania kontaktów związkowych krajowych i międzynarodowych, wspólnego reprezentowania interesów naszej branży wobec organów administracji państwowej. W okresie IV kadencji nastąpiły kolejne zmiany organizacyjne. Z Federacji ubyła Zakładowa Organizacja Związkowa Pracowników Fermentowni Jędrzejów i ZPT Kraków Oddział w Oświęcimiu. Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy, który odbył się w Łodzi 23 maja 2001 roku dokonał wyboru władz na V kadencję w składzie: Przewodnicząca Federacji Krystyna Stasiak, Wiceprzewodniczący Maciej Skorliński i Jerzy Zakonek, Sekretarz Michał Kowalski i Skarbnik Teresa Kulik oraz 7 Członków Zarządu. Przewodniczącą Komisji Rewizyjnej została wybrana Alicja Sulczyńska. Działalność Federacji i Zarządu Federacji w okresie V kadencji przypadł na bardzo trudny okres w Polsce, którego wyznacznikiem była recesja, pogłębiający się kryzys gospodarczy, polityczny i społeczny, a także fatalny stan finansów publicznych. Zjawiska te dotknęły też branżę tytoniową. Po fali euforii prywatyzacyjnej, po zdyskontowaniu wpływów z uzyskanych w procesie prywatyzacji akcji oraz wyczerpaniu ochrony wynikającej z podpisanych pakietów socjalnych, przyszedł czas na pogłębioną restrukturyzację, zwolnienia indywidualne i grupowe, oraz oszczędności kosztów przez nowych właścicieli. Wzrost kosztów akcyzy na wyroby tytoniowe, konkurencja na rynku i wzrastający przemyt spowodowały w tym czasie zmniejszanie się liczby pracowników, a także likwidację zakładów pracy czego efektem było zmniejszenie się liczby Członków Federacji o zakładowe organizacje związkowe z Łodzi i Grudziądza. Głównymi zadaniami przed, którymi stanął Zarząd Federacji to pomoc prawna i merytoryczna dla organizacji zakładowych dotycząca restrukturyzacji przedsiębiorstw, występowanie do organów administracji państwowej w kontekście wypracowania przejrzystej polityki podatku akcyzowego na wyroby tytoniowe, organizowanie działalności szkoleniowej mającej na celu podnoszenie wiedzy z zakresu zmieniającego się prawa pracy i ustawy o związkach zawodowych. Widząc potrzebę zintegrowania ruchu związkowego w naszej branży Zarząd Federacji zorganizował spartakiady sportowe dla pracowników przemysłu tytoniowego w Polsce. Spartakiady odbywały się w roku 2002 w Lubawce, 2003 w Jarosławcu i 2004 w Bełchatowie. Na wniosek Zakładowej Organizacji Związkowej Reemtsma Polska S.A., Zarząd Federacji zwołał Nadzwyczajny Zjazd Federacji, który odbył się w dniu 27 kwietnia 2004 roku na terenie ośrodka „Prząśniczka” w Łodzi. Po rezygnacji Kol. Krystyny Stasiak z funkcji Przewodniczącej Federacji, Delegaci dokonali wyborów uzupełniających i powierzyli funkcję Przewodniczącego Federacji Maciejowi Skorlińskiemu, Wiceprzewodniczącym Federacji wybrano Bogusława Budnego, a Przewodniczącym Komisji Rewizyjnej został wybrany Andrzej Zacz vel Jacz. Zarząd Federacji pracował w składzie: Przewodniczący Maciej Skorliński, Wiceprzewodniczący Jerzy Zakonek i Bogusław Budny, Sekretarz Michał Kowalski, Skarbnik Teresa Kulik, Członkowie: Bogdan Mierzwa, Elżbieta Kicińska-Chrześćjan, Anna Jurga, Zbigniew Kniaziewicz, Sławomir Soboczyński. Komisja Rewizyjna w składzie: Bogusław Świerczyński, Renata Staroń, Dorota Wawrzyniak, Jan Kurasik. W czerwcu 2004 roku organizacja Związku Zawodowego Pracowników BAT Polska S.A. w Augustowie wystąpiła z Federacji. Federacja dokonała zmiany siedziby na Jankowice, Tarnowo Podgórne.

W listopadzie 2005 roku w miejscowości Łączna odbył się Zjazd Delegatów, który dokonał wyboru nowych władz Federacji w składzie: Przewodniczący Maciej Skorliński, Wiceprzewodniczący Jerzy Zakonek i Bogusław Budny, Sekretarz Józef Szymczak, Skarbnik Anna Jurga, Członkowie: Bogdan Mierzwa, Elżbieta Kicińska-Chrześćjan, Sławomir Soboczyński, Dariusz Wiśniewski. Komisja Rewizyjna w składzie: Przewodnicząca Renata Staroń, Dorota Wawrzyniak, Jan Kurasik, Jan Kaczmarski, Zdzisław Szydlak. W trakcie kadencji ubył kolega Dariusz Wiśniewski. Zarząd Federacji zorganizował dwie spartakiady sportowe dla Pracowników branży tytoniowej, w Trzciance i w Korytnicy, wizytował i uczestniczył w spotkaniach z członkami organizacji związkowych w Krakowie, Radomiu, Lublinie, Poddębicach i Jankowicach. Członkowie Zarządu reprezentowali Federację w strukturach OPZZ, Radach Wojewódzkich i na forum Parlamentu, a także w kontaktach międzynarodowych we Francji i na konferencji EFFAT w Warszawie.

24 września 2009 roku w miejscowości Kluki odbył się Zjazd Delegatów, który dokonał wyboru nowych władz Federacji w składzie: Przewodniczący Maciej Skorliński, Wiceprzewodniczący Jerzy Zakonek i Bogusław Budny, Sekretarz Frączek Karol, Skarbnik Anna Jurga, Członkowie: , Elżbieta Kicińska-Chrześćjan, Szymczak Józef . Komisja Rewizyjna w składzie: Przewodnicząca Renata Staroń, Zastępca przewodniczącego Dorota Wawrzyniak, Członkowie : Jan Kaczmarski, Zdzisław Szydlak , Śmiłek Jacek. Zarząd Federacji zorganizował dwie spartakiady sportowe dla Pracowników branży tytoniowej, w Toporni oraz w okolicy Bełchatowa. Członkowie Zarządu reprezentowali Federację w strukturach OPZZ, Radach Wojewódzkich i na forum Parlamentu, a także w licznych spotkaniach międzynarodowych . Federacja przystąpiła również do EFFAT w ramach którego uczestniczyła w spotkaniach związanych ze zmianą Dyrektywy Tytoniowej , w ramach których przeprowadziła szeroką akcję informacyjną dotyczącą wprowadzenia nowych rozwiązań proponowanych przez Parlament Europejski. Federacja czynnie uczestniczyła również w konsultacjach społecznych , oraz w wielu aktywnościach dotyczących ukazania realizmu związanego z wprowadzeniem tej Dyrektywy. W miesiącu wrześniu 2013 roku odbędą się wybory na nową kadencję.